سنگ قبرهايي از دهكده فشندك طالقان
|
|
ذوق و طبع ظريف ايراني هر جا كه مقدور بوده به نحوي تظاهر كرده است.
در گچ بري و كاشي كاري و در جاجيم و قالي و حتي در كاسه و كوزهها هم مظاهر اين ذوق و هنر ديده مي شود. خلاصه هر جا كه نشاني از ايران باشد، از هنر ايران نيز نشانههايي است. اين نشانهها را حتي مي شود در قبرستانهاي اين كشور هم جستجو كرد. دليل اين سخن سنگ قبرهاي ده كوره ايست كه تنها در فرهنگ جغرافيايي، نامي از آن برده شده و در اين مختصر از همان سنگ قبرها صحبت مي شود.
قصد از نشان دادن طرح و تصوير اين سنگها و گفتگو درباره آنها اين نيست كه زيباترين سنگ قبرها معرفي شود و يا بهترين آنها انتخاب گردد. بلكه مقصود نمايش عواطف و احساسات عاميانه ايست كه حتي در ابتدائيترين واحدهاي روستايي كشور ما با آن همه ظرافت بچشم مي خورد اين سنگ قبرها بدست مردمي منقوش شده است كه حتي تا چند سال پيش چپقشان را با سنگ آتش زنه روشن مي گردند و براي مزار مردمي ساخته شد كه تا سر زندگي را در كوهستان با گاو و گوسفندها گذارنده و با مزرعه و گاوآهن سروكار داشته اند. با اينهمه وقتي با عواطف اين مردم آشنا شويم رغبت خواهيم داشت كه به گوشهاي از تجليات دروني آنها پي ببريم و رموز استعاراتشان را بگشائيم |
)
|
دهي كه اين سنگ قبرها در آنجاست «فَشَنْدَكْ» نام دارد و يكي از هشتادو چند آبادي درًّه «طالقان» است. اين دره در جانب شمال غربي تهران و در كوهستانهاي شمالي راه «كرج ـ قزوين» قرار دارد . رودخانه «شاهرود» در همين دره به جانب مغرب جاريست كه در حدود «منجيل» با «قزل اوزن» ميپيوندند و از آنجا بنام «سفيد رود» به «خزر» مي ريزد. دره طالقان از مهمترين نقاطي است كه مي تواند توجه مردم شناسان و زبانشناسان علاقمند را جلب كند. وجود آداب و رسومي كه هنوز با شهريگري نياميخته است، خصوصاً موقعيت خاصي كه اين دره از نظر جغرافيائي دارد چنين توجهي را تأكيد ميكند. |
) |
|
|
چهار سنگ قبري كه بر روي آنها نقوشي از رحل قرآن، تسبيح، قلمدان، بلبل، كارد و پيشدو(پيستول) حك شده در قبرستان قديمي «فَشندگ» قرار دارد و از نوعي سنگ مرمر است. نقوش سنگ قبرها معرف ذوق و يا نوع اشتغال مردمي ميباشد كه زير همان سنگها به خاك سپرده شده اند بنابراين نقشي كه بلبلي را بر شاخ سروي نشان ميدهد ميتواند جوان شاعر پيشه يا عاشق طبعي را معرفي كند كه همه ذوق و لطافت جواني را با خود به گور برده است. وجود چنان طبعي در دشت و درههاي سبز و خرم طالقان چندان هم غير منتظره نيست. اما غير منتظره اين است كه چطور ميشود با وجود همه تعصبات مذهبي چنان احساساتي را حتي بر سنگ قبر يك مزار به يادگار گذاشت . |
)
|
طرحي كه يك سنگ قبر را با نقوش تزييني آن نشان مي دهد مي تواند با تصوير سنگ قبر ديگري كه داراي همان نقوش است مقايسه شود. سنگ قبر اولي در مزرعهاي بنام «سنقر كلاي» و در جانب شمالي دهكده فشندك افتاده است و با همه زيبايي در زير توده اي از گل و لاي متلاشي مي شود. راهنماياني كه نگارنده اين سطور را به آنجا كشاندند گفتند كه سالها قبل نوشتههايي را بر روي آن سنگ تشخيص ميدادهاند ولي اكنون از آن نوشتهها اثري نيست. نقوش تزييني حواشي سنگ در دو جانب مشاهده مي شود و گويا اين سنگ قبر را بر خلاف همه سنگ قبرهاي قبلي در روي قبر برپا داشته بودند. |
) |
این مطلب اختصاصی وبلاگ روستای فشندک طالقان است در صورت درج مطلب درسایت دیگر منبع را ذکر کنید.